Usa ka mahinungdanong desisyon ang gipagawas sa International Criminal Court (ICC) nga nagbalibad sa hangyo nga gamiton ang pinulongang Tagalog atol sa opening statement sa paglitis sa kasong crimes against humanity nga giatubang ni kanhi Presidente Rodrigo Roa Duterte.
Kini nga kaso, nga naglambigit sa kontrobersyal nga ‘war on drugs’ sa administrasyon ni Duterte, nakakuha og lapad nga atensyon dili lang sa Pilipinas apan sa tibuok kalibutan, tungod sa gatusan ka libo nga mga kinabuhi nga naapektuhan ug ang mga alegasyon sa grabeng paglapas sa tawhanong katungod.
Atol sa ikalima nga status conference, si Paolina Massidda, ang Principal Counsel of the Office of Public Counsel for Victims, mihangyo nga tugotan ang paggamit sa Tagalog sa pagpaambit sa pipila ka mga salaysay sa mga biktima.
Ang katuyoan niini mao ang mas sayon nga pagsabot sa mga Pilipinong mosubay sa paglitis sa ilang mga kasinatian ug mga pag-antos, ilabi na kadtong direkta nga naapektuhan sa mga panghitabo.
Apan, si Presiding Judge Joanna Korner hugot nga miinsister nga ang pinulongang English ang kinahanglan nga gamiton, subay sa mga lagda ug regulasyon sa korte nga nagpasiugda sa usa ka universal nga pinulongan alang sa tanang proseso.
Gipatin-aw usab niya nga mahimong gamiton ang interpretasyon ug aduna usab mga hubad sa mga transcript aron masiguro ang pagsabot sa tanan nga partisipante ug sa publiko.
Ang desisyon sa ICC nagpasiugda sa standard nga pamaagi sa internasyonal nga korte, diin ang English ug French kasagaran ang opisyal nga pinulongan aron masiguro ang universal nga pagsabot sa mga legal nga proseso ug sa pagkab-ot sa hustisya sa tibuok kalibutan.
Kini nga praktis gipatuman aron malikayan ang kalibog ug masiguro ang pagkaparehas sa interpretasyon sa mga balaod ug ebidensya sa usa ka multi-nasyonal nga setting.
Samtang, ang Trial Chamber III nagtakda sa iskedyul sa paglitis sa tagsa-ka-oras nga pagdungog nga sundan sa 30 minutos nga break, base sa gikasabutan sa prosekusyon ug depensa alang sa hapsay nga dagan sa proceedings.
Ang mismong paglitis gikatakda nga magsugod sa Nobyembre 30, 2026, usa ka petsa nga gipaabot sa daghan ug nagtimaan sa usa ka bag-ong yugto sa pagpangita sa hustisya.
Kini nga kalamboan naghatag og katin-awan sa pamaagi sa korte apan nagpabilin ang hagit sa pagkab-ot sa hingpit nga pagsabot sa mga biktima nga dili pamilyar sa English, bisan pa sa mga gisaad nga interpretasyon ug hubad, nga mahimong usa ka babag sa ilang pagbati sa hustisya.