Kakulang sa mga tulunghaan ug classrooms sa mga hilit nga dapit sa lalawigan sa Bukidnon ang giilang usa sa mga nag-unang rason kon nganong daling masulod sa impluwensya ug marekrut sa New People’s Army (NPA) ang mga kabatan-onan.
Kini ang gipatin-aw ni Lt. Col. George R. Jallorina, Commander sa 8th Infantry Battalion sa Philippine Army, base sa ilang monitoring sa mga hilit nga komunidad ug ancestral lands sa mga kaigsuonang Lumad. Isip dinalian nga tubag niini nga hagit, opisyal nga gi-turnover sa militar ang usa ka bag-ong classroom ngadto sa lokal nga kagamhanan ug sa Department of Education (DepEd). Ang maong pasilidad gilaumang kapahimulsan sa 27 ka mga estudyante gikan sa Bontongon Proper ug Sitio Camaka aron mahatagan sila og saktong edukasyon ug mapanalipdan batok sa manipulasyon sa pikas grupo.
Ang maong inisyatiba dako og kalambigitan sa gipahigayong peace assembly sa lungsod sa Impasugong niadtong Hunyo 4, 2026. Atol sa panagtigom, maisugong gipadayag sa tribung Higaonon ang ilang hiniusang baroganan sa hingpit nga pagsalikway sa Communist Party of the Philippines-New People’s Army-National Democratic Front (CPP-NPA-NDF) aron ideklara ang Bukidnon isip usa ka “insurgency-free” nga probinsya.
Sa eksklusibong pakighinabi sa Bombo Radyo Malaybalay, gihangop ug gipasalamatan ni Lt. Col. Jallorina ang maong lakang sa mga Lumad. Matud niya, dako og positibong epekto ang deklarasyon sa tribu tungod kay ang ilang mga yutang kabilin ang kasagaran nga ginahimong operational area sa mga rebelde. Pinaagi sa pagdumili sa mga Higaonon nga pasulodon ang maong kalihokan, mas mapadali na sa mga awtoridad ang pagkab-ot sa tiunay nga kalinaw ug kalamboan sa tibuok komunidad.